Boekenbeurs Antwerpen: debat met Carl Devos en Mark Elchardus

Op woensdag 2 november, 10u30 gaat een debat door over de multiculturele samenleving door op de Antwerpse boekenbeurs.

Hoe kan onze samenleving best omgaan met de toenemende diversiteit en multiculturaliteit? Hoe kunnen verschillende culturen op een goede en constructieve manier met elkaar samenleven en hoe verhinderen vooroordelen en stereotypen ons daarin? Een kritisch debat over mens en wereld.

Het debat staat in De Morgen aangekondigd als een van de 12 events die “u voor geen geld mag missen op de boekenbeurs”

De kloof tussen ‘de Vlaming’ en ‘de allochtoon’

Aanleiding van dit opiniestuk gepubliceerd in KNACK online is een spraakmakende reportage in Pano (het vroegere Panorama) over een Marokkaans koppel dat zich kwam vestigen in Tremelo.

Mijn voorspelling was dat een reportage waarin de geheime camera’s (sic) op de boze blanke Vlaming gericht staan, echt niet tot veranderingen zal leiden bij diezelfde boze Vlaming  (die zich vaak miskend voelt bij de berichtgeving van VRT). En dat bleek ook. Bijna alle 97 reacties op het opiniestuk gaan in die richting.

Ik snap de strategie bij VRT eerlijk gezegd niet. Je zou toch denken dat zo’n uitzending vooral tot doel heeft om bevooroordeelde mensen met hun vooroordelen te confronteren, om dan te hopen dat ze deze bijstellen? Door de eenzijdigheid van de reportage, jagen ze nu net die mensen nog verder in de gordijnen.

Dit doet me denken aan de bekende mestkever-uitspraak van een bekend politicus. Ik kan me moeilijk voorstellen dat er toen één lid van het Vlaams Belang ‘bekeerd’ werd. Dit soort uitspraken dienen  om de eigen achterban te mobiliseren. Zo ook de Pano-reportage, die vooral de linkse medemens nog maar eens dezelfde pap voorschotelt die hij of zij zo graag lust, namelijk de bevestiging dat er nogal wat racistische snoodaards rondlopen in deze wilde, gevaarlijke en asociale maatschappij. Nu, volgens mij zijn linkse mensen daar al lang van overtuigd en had men de pellicule kunnen sparen voor betere gelegenheden.

Die zogenaamde snoodaards geraken het beu om steeds maar als racist versleten te worden. Ik denk echt dat wanneer we vooroordelen willen bekampen, het veel beter is hiervan een gedeeld verhaal te maken. Samenleven is een gedeeld verhaal, maar onze innerlijke demonen bevechten is ook een gedeeld verhaal.

Ik vergeleek wel eens de links-progressieve versie van multicultureel samenleven met een té perfect huwelijk. Je kent ze wel, koppels bij wie altijd alles tof en leuk is, omdat het niet anders kan. Elk meningsverschil is er eentje teveel, en ze lijken op eierschelpen door het leven te gaan. Hier wordt niet gecommuniceerd, hoogstens een rolletje gespeeld. Ook de multiculturele samenleving kan te pletter lopen op eierschelpen.

Ondertussen hoop ik dat dit beeld niet nog verder aan het verglijden is, naar een koppel waarbij bijna per definitie een van de echtelieden altijd verkeerd is. Die kennen we ook: het is altijd de fout van de partner. Onnodig te vertellen dat dit ook geen ideale manier van samenleven vormt en dat dit vaak tot frustraties en venijn leidt.

 

Diversiteit op de werkvloer

In het oktobernummer van Brussel Metropool – een maandelijks tijdschrift dat in het Brussels Gewest verspreid wordt, waren er verschillende bijdragen over het diversiteitsvraagstuk, met dan vooral aandacht voor bedrijven. Aanleiding is de eerste verjaardag van het Witboek over Diversiteit.

Het interview dat ik met journalist Peter Van Dyck had, kreeg als titel ‘Dialoog is het beste middel tegen vooroordelen‘. Het gaat onder andere in op het feit dat diversiteit aan ondernemingen kansen biedt, maar dat tegelijk erop toegezien moet worden dat er geen kliekjesvorming en segregatie optreden. Dialoog is inderdaad ook hier het wondermiddel bij uitstek.

Dit gezegd zijnde, schotelde Peter Van Dyck me enkele praktijkvoorbeelden voor waar het mis liep. Over een dame, bijvoorbeeld, die een heuse talenknobbel is, maar nooit om enig advies gevraagd wordt, omdat één van haar ouders wortels in een ver land heeft. Vaak is communicatie het sleutelwoord. De bovengenoemde dame zou beter de moed hebben om te zeggen wat haar stoort. De kans is groot dat haar collega’s hun blinde vlek zullen (h)erkennen.

Of die werknemer die terecht gewezen wordt omdat hij op stille moment de Koran las, terwijl zijn collega’s stripverhalen verorberden. Dit is natuurlijk een heel vreemde zaak, zeker als het bedrijf op voorhand hier niet over communiceerde. Ik zie eigenlijk geen enkele reden waarom een bedrijf zich zou moeten moeien met hetgene wat een werknemer leest…

Maar goed, dit artikel gaat vooral in op oplossingen. En laat dit nu net een insteek zijn die vaak te weinig belicht wordt in de media.

In het nummer staan ook nog mooie bijdragen over drie bedrijven die resoluut gegaan zijn voor een actief beleid over diversiteit, alsook een bijdrage over de zogenaamde Diwan awards met de verhalen van enkele succesrijke mensen met een Marokkaanse achtergrond, die als rolmodellen kunnen dienen en bovendien  tegengewicht vormen voor de vaak negatieve media die de Marokkaanse gemeenschap te beurt valt.